Απάτες

Έλαβες άγνωστο token στο πορτοφόλι; Τι κάνεις;

Με λίγα λόγια

Ένα άγνωστο token που δεν αγόρασες είναι συνήθως δόλωμα. Η παγίδα είναι το site «claim» που σε προτρέπει να συνδέσεις το πορτοφόλι και να δώσεις έγκριση. Μην ακολουθήσεις τον σύνδεσμο, μην εγκρίνεις τίποτα και έλεγξε το token με πηγές εκτός του μηνύματος.

Ανοίγεις το πορτοφόλι και βλέπεις ένα token που δεν αγόρασες. Δίπλα έχει μια «αξία» που σε ξαφνιάζει ευχάριστα. Το token είναι ένα ψηφιακό περιουσιακό στοιχείο που ζει σε ένα blockchain. Το airdrop είναι η δωρεάν διανομή τέτοιων tokens. Στο άρθρο μιλάμε για αυτά μόνο ως προειδοποίηση, όχι ως ευκαιρία.

Το πρώτο που πρέπει να ξέρεις: ένα token που δεν ζήτησες δεν είναι απαραίτητα δώρο.

Γιατί εμφανίστηκε token που δεν αγόρασα;

Η ethereum.org περιγράφει το κόλπο απλά. Η απάτη σού στέλνει ένα asset χωρίς να το ζητήσεις. Μετά σε καθοδηγεί σε ψεύτικο site, για να «διεκδικήσεις» αυτό που σου έστειλαν. Εκεί σου ζητούν να συνδέσεις το πορτοφόλι και να εγκρίνεις μια ενέργεια.

Υποθετικό παράδειγμα: ανοίγεις το πορτοφόλι και βλέπεις άγνωστο token με «ονομαστική αξία». Συνοδεύεται από μήνυμα: «διεκδίκησε το δώρο σου στο site Χ». Το δώρο είναι το δόλωμα. Η παγίδα είναι το site.

Ποια είναι η πραγματική παγίδα;

Η έγκριση. Σύμφωνα με την ethereum.org, αν εγκρίνεις στο ψεύτικο site, το έξυπνο συμβόλαιο (το πρόγραμμα που τρέχει στο blockchain) μπορεί να στείλει τα κεφάλαιά σου στον απατεώνα. Η ίδια σελίδα προειδοποιεί να μην επιτρέπεις απεριόριστα όρια δαπάνης, γιατί ένα τέτοιο όριο μπορεί να αφήσει το πορτοφόλι σου άδειο.

Δύο ακόμα στοιχεία από τους οδηγούς της ethereum.org:

  • Κάποιοι σύνδεσμοι «φαίνονται νόμιμοι», αλλά οδηγούν σε site απάτης. Εκεί ζητούν άδεια χρήσης (allowance) πάνω στα tokens σου.
  • Η έγκριση δεν λήγει. Η σελίδα για την ανάκληση γράφει ότι δεν υπάρχουν ημερομηνίες λήξης στις άδειες των συμβολαίων.

Η FTC, η αμερικανική Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου, περιγράφει το ίδιο μοτίβο από άλλη πλευρά. Το site που σε στέλνουν μοιάζει αληθινό, αλλά είναι ψεύτικο, όπως και οι υποσχέσεις του.

Πώς ελέγχω αν ένα token είναι απάτη;

Μην εμπιστευτείς το όνομα και το σύμβολο. Η ethereum.org εξηγεί ότι τα tokens απάτης μιμούνται τα νόμιμα και μπορούν να έχουν το ίδιο όνομα και σύμβολο. Δεν μπορούν όμως να έχουν την ίδια διεύθυνση συμβολαίου.

Υποθετικό παράδειγμα: βλέπεις token με το ίδιο όνομα και σύμβολο με ένα γνωστό, νόμιμο token. Η διεύθυνση συμβολαίου όμως είναι διαφορετική. Για εσένα, αυτό είναι το κόκκινο σήμα.

Τι ελέγχεις:

  1. Τη διεύθυνση. Τη βρίσκεις από τον οργανισμό που φτιάχνει το νόμιμο token. Η ethereum.org τον ορίζει ως την καλύτερη πηγή για τη σωστή διεύθυνση. Τη συγκρίνεις με ένα block explorer, δηλαδή site που δείχνει δημόσια τις συναλλαγές και τα συμβόλαια ενός blockchain.
  2. Τη ρευστότητα. Σύμφωνα με την ethereum.org, τα tokens απάτης έχουν συνήθως πολύ μικρά αποθέματα ρευστότητας, δηλαδή λίγο διαθέσιμο υλικό για αγορές και πωλήσεις, αν έχουν καθόλου.
  3. Όχι το ιστορικό. Τα tokens απάτης στέλνονται συχνά με μεγάλα υπόλοιπα σε διευθύνσεις που μοιάζουν με νόμιμους κατόχους. Το ιστορικό μεταφορών δεν αποδεικνύει τίποτα, γιατί το γράφει το ίδιο το συμβόλαιο του απατεώνα.

Η σελίδα προσθέτει ότι δεν μπορείς να βασιστείς στα πεδία ονόματος και συμβόλου για ασφάλεια.

Τι κάνεις και τι δεν κάνεις;

Κάνεις:

  • Σταματάς. Δεν βιάζεσαι, όσο καλή κι αν φαίνεται η «αξία».
  • Ανοίγεις μόνο σελίδες που έχεις σε bookmarks ή που βρήκες μόνος σου από επίσημη πηγή.
  • Ελέγχεις τη διεύθυνση συμβολαίου με την επίσημη πηγή του έργου.

Δεν κάνεις:

  • Δεν πατάς το link από το μήνυμα. Η ethereum.org συμβουλεύει να μην ανοίγεις ποτέ σύνδεσμο ή συνημμένο από email που δεν αναγνωρίζεις. Η FTC λέει το ίδιο για απροσδόκητα μηνύματα και κοινωνικά δίκτυα.
  • Δεν συνδέεις το πορτοφόλι σε site «claim» και δεν εγκρίνεις τίποτα εκεί.
  • Δεν δίνεις φράση ανάκτησης. Η ethereum.org το γράφει με έμφαση: «Never, for any reason, share your recovery phrase or private keys!», δηλαδή ποτέ, για κανέναν λόγο, δεν μοιράζεσαι τη φράση ανάκτησης ή τα ιδιωτικά κλειδιά σου. Δες πώς φυλάς τη seed phrase.
  • Δεν πουλάς και δεν χρησιμοποιείς το άγνωστο token μέσω άγνωστου site. Αυτό είναι δικό μας συμπέρασμα, όχι λόγια της πηγής. Η πηγή δείχνει ότι ο κίνδυνος είναι το site και η έγκριση που δίνεις εκεί.

Τι κάνω αν πάτησα και συνέδεσα το πορτοφόλι;

Μην υπογράψεις τίποτα άλλο. Μετά έλεγξε τις εγκρίσεις που έχεις δώσει. Η ethereum.org συνιστά να μην δίνεις ποτέ απεριόριστη πρόσβαση στα tokens σου και να ανακαλείς τακτικά τις εγκρίσεις. Τα βήματα τα έχουμε στη λίστα ελέγχου πριν στείλεις κρύπτο. Αν έβαλες και κωδικούς ή φράση ανάκτησης, δες το τι κάνεις πρώτα αν σε ξεγέλασαν.

Τι σημαίνει αυτό για σένα;

  • Το δώρο δεν είναι ευκαιρία. Ένα token που δεν ζήτησες είναι λόγος για επιφύλαξη, όχι για χαρά.
  • Μην ακολουθείς το μήνυμα. Ό,τι ζητά «claim» με σύνδεση πορτοφολιού, το αφήνεις.
  • Ελέγχεις από δική σου πηγή. Διεύθυνση συμβολαίου από τον επίσημο οργανισμό, όχι από το μήνυμα ούτε από το όνομα.
  • Κρατάς εγκρίσεις υπό έλεγχο. Ποτέ απεριόριστες και με τακτικό καθάρισμα.

Αν δεν είσαι σίγουρος για ένα token, το πιο ασφαλές είναι να μην κάνεις τίποτα μαζί του μέχρι να το ελέγξεις από επίσημη πηγή.

Συχνές ερωτήσεις

Γιατί εμφανίστηκε token που δεν αγόρασα;

Η ethereum.org περιγράφει την απάτη ως εξής: σου στέλνουν ένα asset χωρίς να το ζητήσεις και σε οδηγούν σε ψεύτικο site για να το «διεκδικήσεις». Το token είναι το δόλωμα. Η ζημιά γίνεται αν συνδέσεις το πορτοφόλι και εγκρίνεις κάτι εκεί.

Πώς καταλαβαίνω αν ένα token είναι απάτη;

Σύγκρινε τη διεύθυνση του συμβολαίου με αυτήν που δίνει ο οργανισμός στον οποίο ανήκει το νόμιμο token, από τη δική του επίσημη σελίδα. Όνομα και σύμβολο δεν αποδεικνύουν τίποτα, γιατί αντιγράφονται. Ούτε το ιστορικό μεταφορών, γιατί το γράφει το συμβόλαιο του απατεώνα.

Τι κάνω αν πάτησα σε σελίδα «claim» και συνέδεσα το πορτοφόλι;

Μην υπογράψεις τίποτα άλλο. Αν έδωσες έγκριση, ανάκλησέ την όσο πιο γρήγορα γίνεται. Αν έδωσες φράση ανάκτησης, θεώρησε το πορτοφόλι εκτεθειμένο και δες το άρθρο μας για το τι κάνεις αν σε ξεγέλασαν.

Πηγές

  1. Ethereum.org: Security and scam prevention
  2. Ethereum.org: How to identify scam tokens
  3. Ethereum.org: How to revoke token access
  4. FTC: What to know about cryptocurrency and scams