Μύθοι ασφάλειας στα κρύπτο: 5 που πρέπει να ξεχάσεις

Πέντε πεποιθήσεις που ακούγονται λογικές δεν στέκουν, ή στέκουν μόνο κατά το ήμισυ: ότι το blockchain σε προστατεύει, ότι το bitcoin είναι ανώνυμο, ότι θα πάρεις πίσω τα χρήματά σου, ότι το hardware wallet είναι άτρωτο και ότι με λίγα χρήματα δεν σε στοχεύουν. Για καθεμία δίνουμε την ετυμηγορία, τι λέει η επίσημη πηγή και τι αλλάζεις στη συμπεριφορά σου.
Στα κρύπτο κυκλοφορούν πολλά «γνωστά» που δεν έχει ελέγξει κανείς. Εδώ παίρνουμε πέντε από αυτά και τα ελέγχουμε με επίσημη τεκμηρίωση. Κάθε μύθος έχει την ίδια μορφή: η πεποίθηση, η ετυμηγορία, τι λέει η πηγή και τι κάνεις διαφορετικά.
Μια προσοχή. Οι σελίδες του Bitcoin και του Ethereum περιγράφουν το δικό τους δίκτυο. Δεν τις γενικεύουμε σε όλα τα κρυπτονομίσματα.
Μύθος 1: «Είναι ασφαλή, γιατί το blockchain είναι ασφαλές»
Ετυμηγορία: μύθος. Η φράση κρύβει το σημαντικό: ποιος κρατά τα κλειδιά.
Η ethereum.org γράφει ότι εσύ είσαι υπεύθυνος να κρατάς τα κλειδιά σου ασφαλή, και ότι οι πάροχοι πορτοφολιών δεν έχουν την επιμέλεια των χρημάτων σου. Για τη φράση ανάκτησης σημειώνει ότι όποιος την έχει μπορεί να μπει σε όλους τους λογαριασμούς σου και να αδειάσει κάθε περιουσιακό στοιχείο. Προσθέτει ότι η απόκτηση ιδιωτικών κλειδιών από το cloud είναι συνηθισμένος τρόπος επίθεσης.
Τι κάνεις διαφορετικά: σταματάς να ρωτάς «είναι ασφαλές το δίκτυο;» και ρωτάς «πού είναι το κλειδί μου και ποιος μπορεί να το φτάσει;». Για τη φύλαξη των λέξεων επαναφοράς, δες το πώς φυλάς τη seed phrase.
Μύθος 2: «Το bitcoin είναι ανώνυμο, δεν βρίσκει κανείς τις συναλλαγές μου»
Ετυμηγορία: μύθος. Το Bitcoin.org λέει το αντίθετο.
Σύμφωνα με τη σελίδα του για την ιδιωτικότητα, όλες οι συναλλαγές Bitcoin είναι δημόσιες, ιχνηλάσιμες και αποθηκεύονται μόνιμα στο δίκτυο. Ο καθένας μπορεί να δει το υπόλοιπο και όλες τις συναλλαγές κάθε διεύθυνσης. Οι διευθύνσεις, γράφει, δεν μπορούν να μείνουν πλήρως ανώνυμες.
Προσοχή και στην αντίθετη υπερβολή. Η πηγή δεν λέει ότι η ταυτότητά σου αποκαλύπτεται πάντα. Λέει ότι δεν πρέπει να στηρίζεσαι στην ανωνυμία.
Τι κάνεις διαφορετικά: δεν θεωρείς τη συναλλαγή «αόρατη». Το Bitcoin.org συμβουλεύει να χρησιμοποιείς νέα διεύθυνση σε κάθε νέα πληρωμή που λαμβάνεις.
Μύθος 3: «Αν με χακάρουν ή με εξαπατήσουν, θα τα πάρω πίσω»
Ετυμηγορία: μύθος. Στα κρύπτο δεν υπάρχει κάποιο «τηλέφωνο της τράπεζας» που ακυρώνει.
Η αμερικανική Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου (FTC) γράφει ότι οι πληρωμές με κρυπτονομίσματα τυπικά δεν αναστρέφονται, και ότι πιθανότατα κανείς δεν θα μπορέσει να επέμβει για να ανακτήσεις τα χρήματά σου. Η ethereum.org λέει ότι μια συναλλαγή στο Ethereum δεν αναιρείται και ότι δεν υπάρχει επίσημη υποστήριξη.
Λέμε «συνήθως», όχι «ποτέ». Αυτό που μετράει είναι ότι δεν πρέπει να υπολογίζεις σε διόρθωση εκ των υστέρων.
Τι κάνεις διαφορετικά: η προστασία μπαίνει πριν την αποστολή. Η λίστα ελέγχου πριν στείλεις κρύπτο είναι ακριβώς γι’ αυτό.
Μύθος 4: «Με hardware wallet είμαι άτρωτος»
Ετυμηγορία: μισή αλήθεια.
Το Bitcoin.org περιγράφει τα hardware wallets ως συσκευές όπου δεν μπορεί να εγκατασταθεί λογισμικό, γι’ αυτό είναι πολύ ασφαλείς απέναντι σε ευπάθειες υπολογιστή και διαδικτυακούς κλέφτες. Η ethereum.org συμφωνεί στο ίδιο πνεύμα: το να κρατάς τα ιδιωτικά κλειδιά εκτός σύνδεσης μειώνει πολύ τον κίνδυνο, ακόμη κι αν κάποιος πάρει τον έλεγχο του υπολογιστή σου.
Μέχρι εδώ σωστά. Το υπόλοιπο είναι δική μας σύνθεση και όχι ισχυρισμός των πηγών: η συσκευή προστατεύει το κλειδί από κακόβουλο λογισμικό στον υπολογιστή, όχι από το να εγκρίνεις εσύ μια απάτη ή να χάσεις το αντίγραφο ασφαλείας. Το Bitcoin.org προειδοποιεί ότι αν ξεχάσεις τον κωδικό, τα χρήματά σου χάνονται μόνιμα.
Υποθετικό παράδειγμα: κάποιος με hardware wallet μιλά με «υποστήριξη» που δεν είναι αληθινή. Εκείνη του δίνει μια διεύθυνση και εκείνος εγκρίνει μόνος του την αποστολή. Η συσκευή έκανε τη δουλειά της και το κλειδί δεν διέρρευσε. Η συναλλαγή όμως δεν αναιρείται.
Τι κάνεις διαφορετικά: κοιτάς την οθόνη της συσκευής πριν εγκρίνεις, κρατάς το αντίγραφο ασφαλείας σε ασφαλές μέρος και δεν στέλνεις ποτέ επειδή σου το ζήτησε κάποιος που σε πλησίασε.
Μύθος 5: «Έχω λίγα χρήματα, δεν θα με στοχεύσει κανείς»
Ετυμηγορία: μύθος.
Η CISA, η αμερικανική υπηρεσία κυβερνοασφάλειας, γράφει ότι οι εγκληματίες του διαδικτύου ψάχνουν εύκολους στόχους, όπως ανθρώπους που δεν παίρνουν βασικές προφυλάξεις. Με δική μας σύνθεση: το ζητούμενο είναι να μη φαίνεσαι εύκολος στόχος, όποιο κι αν είναι το ποσό.
Η ethereum.org το θυμίζει με ένα απλό παράδειγμα: τα «δώρα» είναι πάντα απάτες, και αν στείλεις κάτι σε τέτοιους λογαριασμούς, το χάνεις για πάντα.
Υποθετικό παράδειγμα: ένας αναγνώστης έχει 200 € σε κρύπτο και λαμβάνει «δώρο» με σύνδεσμο. Το μικρό ποσό δεν αλλάζει τη μέθοδο. Ο σύνδεσμος ελέγχεται το ίδιο αυστηρά.
Η CISA γράφει επίσης ότι οι κωδικοί από μόνοι τους δεν αρκούν πια, και ότι ο έλεγχος ταυτότητας πολλαπλών παραγόντων (MFA) προσθέτει επιπλέον στρώμα προστασίας, καθώς απαιτεί δύο ή περισσότερους τρόπους επαλήθευσης.
Τι κάνεις διαφορετικά: εφαρμόζεις τα ίδια βασικά μέτρα όποιο κι αν είναι το ποσό. Για τα σημάδια που προδίδουν μια απάτη, δες την επενδυτική απάτη στα κρύπτο.
Τι σημαίνει αυτό για σένα;
- Βρες πού είναι το κλειδί σου. Αν δεν ξέρεις ποιος το κρατά, δεν ξέρεις ποιος ελέγχει τα χρήματά σου.
- Μην υπολογίζεις σε επιστροφή. Έλεγξε διεύθυνση και παραλήπτη πριν στείλεις, όχι μετά.
- Μην εμπιστεύεσαι μια συσκευή για όλα. Το hardware wallet δεν αντικαθιστά την προσοχή σου.
- Βάλε MFA σε ό,τι μπορείς, ανεξάρτητα από το ποσό.
Συχνές ερωτήσεις
Είναι ασφαλές το bitcoin;
Η ερώτηση μπερδεύει δύο πράγματα. Η ασφάλεια των δικών σου χρημάτων εξαρτάται από το πώς φυλάς τα κλειδιά σου και πώς αντιδράς σε απάτες. Και τα δύο είναι δικά σου θέματα, όχι κάτι που λύνεται από το ίδιο το δίκτυο.
Μπορώ να ακυρώσω μια συναλλαγή κρύπτο που έστειλα κατά λάθος;
Συνήθως όχι. Η αμερικανική FTC γράφει ότι οι πληρωμές με κρυπτονομίσματα τυπικά δεν αναστρέφονται, και η ethereum.org το λέει ρητά για τις συναλλαγές στο Ethereum. Γι' αυτό ο έλεγχος γίνεται πριν πατήσεις αποστολή.
Αν έχω hardware wallet, μπορώ να μη φοβάμαι τις απάτες;
Όχι. Το hardware wallet προστατεύει το κλειδί από κακόβουλο λογισμικό στον υπολογιστή σου. Δεν σε προστατεύει αν εγκρίνεις μόνος σου μια αποστολή που σου ζήτησε απατεώνας, ούτε αν χάσεις το αντίγραφο ασφαλείας.


